โรคแพนิก
โรคแพนิกPanic Disorder หลายคนเคยมีช่วงเวลาที่ใจเต้นแรง เหงื่อแตก หรือหายใจไม่อิ่มจนรู้สึกเหมือนจะเป็นลม แต่สำหรับบางคน อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้น “เฉียบพลันและรุนแรง” โดยไม่ทันตั้งตัว จนเกิดความกลัวว่าจะตาย ควบคุมตัวเองไม่ได้ หรือกำลังจะเป็นโรคหัวใจ ทั้งที่ตรวจร่างกายแล้วปกติทุกอย่าง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ โรคแพนิก (Panic Disorder) หนึ่งในความผิดปกติทางความวิตกกังวลที่พบได้บ่อยและรักษาหายได้ นิยามของโรคแพนิก โรคแพนิกคือภาวะที่เกิด “การตื่นตระหนกเฉียบพลัน (Panic Attacks) ” ซ้ำๆ โดยไม่คาดคิด และไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในสถานการณ์หรือสิ่งกระตุ้นใดสิ่งหนึ่งโดยเฉพาะ มักไม่มีสาเหตุชัดเจน ร่างกายตอบสนองราวกับกำลังตกอยู่ในอันตราย เช่น ใจสั่น แน่นอก หายใจไม่อิ่ม มือสั่น ชา หน้ามืด หรือรู้สึกเหมือนควบคุมตัวเองไม่ได้ มีความวิตกกังวลขั้นสุด และกลัวว่าจะเสียชีวิต ทั้งที่ในความเป็นจริง ณ ขณะนั้นไม่ได้มีอันตรายใดๆ เกิดขึ้น ความแตกต่างสำคัญระหว่างอาการเครียดทั่วไปกับอาการแพนิก คือ อาการเครียดทั่วไปมักมีสาเหตุ เช่น ปัญหาเรื่องงาน, ความกังวล หรือ สถานการณ์กดดันอื่นๆ เป็นต้น แต่คนที่เป็นโรคแพนิก ไม่ได้แค่เครียด […]
โรคนอนไม่หลับ
โรคนอนไม่หลับInsomnia นิยามของโรคนอนไม่หลับ โรคนอนไม่หลับ (Insomnia) เป็นภาวะความผิดปกติของการนอนหลับที่พบได้บ่อยมาก โดยผู้ที่มีภาวะนี้จะประสบปัญหาในการนอนหลับยาก, นอนหลับไม่สนิท, ไม่ต่อเนื่อง หรือ นอนหลับแต่ไม่สดชื่น แม้ว่าจะจัดเวลาและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมสำหรับการพักผ่อนแล้วก็ตาม ผลที่ตามมาคือ อาการง่วงซึมในเวลากลางวัน และกระทบต่อกิจกรรมประจำวัน รวมถึงคุณภาพชีวิตโดยรวม ภาวะนอนไม่หลับสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทหลัก ภาวะนอนไม่หลับระยะสั้น (Short-term Insomnia) เกิดจากปัจจัยกระตุ้น เช่น ความเครียด การเปลี่ยนแปลงตารางเวลา หรือสภาพแวดล้อม มักจะคงอยู่เพียงไม่กี่วันถึงสัปดาห์ ภาวะนอนไม่หลับเรื้อรัง (Chronic Insomnia) คือการมีอาการนอนไม่หลับตั้งแต่ 3 คืนขึ้นไปต่อสัปดาห์ และต่อเนื่องนานเกินกว่า 3 เดือน โดยที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยปัญหาสุขภาพอื่น ๆ อย่างสมบูรณ์ อาการที่บ่งชี้ถึงโรคนอนไม่หลับ ผู้ที่มีภาวะนอนไม่หลับอาจมีอาการแสดงได้หลายรูปแบบ ดังนี้ ใช้เวลานานกว่าจะหลับได้ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยหนุ่มสาว มักจะนอนพลิกตัวอยู่บนเตียงเป็นเวลานานก่อนจะหลับ หลับได้ในระยะเวลาสั้น ๆ หรือตื่นบ่อย เป็นอาการที่พบมากในผู้สูงอายุ โดยอาจตื่นขึ้นมากลางดึกบ่อยครั้ง หรือตื่นค้างอยู่เกือบตลอดคืน ตื่นเช้าผิดปกติ ตื่นเร็วกว่าที่ตั้งใจไว้และไม่สามารถกลับไปนอนต่อได้ คุณภาพการนอนไม่ดี แม้จะนอนครบชั่วโมง แต่อาจตื่นขึ้นมาพร้อมกับความรู้สึกไม่สดชื่น […]
โรควิตกกังวล
โรควิตกกังวลAnxiety Disorder นิยามของโรควิตกกังวล ความวิตกกังวล คือภาวะทั้งทางจิตใจและร่างกายที่เกิดการรับรู้ถึงสิ่งไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต แม้เหตุการณ์นั้นอาจยังไม่เกิดขึ้นจริงก็ตาม อาการเหล่านี้เกิดขึ้นเพื่อเตรียมร่างกายให้พร้อมรับมือกับความเสี่ยงหรืออันตรายที่อาจเกิดขึ้น ทำให้เราหันกลับมาดูแลปัญหาหรือสิ่งที่เราห่วงใยเป็นพิเศษ ความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวถือเป็นเรื่องปกติของมนุษย์ และในบางครั้งยังช่วยให้เราปรับตัว วางแผน หรือป้องกันปัญหาได้ดีขึ้นด้วย อย่างไรก็ดี ความกังวลมากเกินไปและควบคุมไม่ได้ จนรบกวนการใช้ชีวิต นั่นอาจเป็นสัญญาณของ โรควิตกกังวล (Anxiety Disorder) ซึ่งแตกต่างจากความรู้สึกกังวลตามปกติ เพราะจะมี ความกลัวหรือความวิตกที่รุนแรงเกินเหตุ เกิดขึ้นซ้ำๆ และส่งผลต่อทั้งร่างกาย จิตใจ และความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวัน เป็นโรคทางจิตเวชที่พบได้บ่อยที่สุด โดยพบได้เกือบ 30% ของผู้ใหญ่ในช่วงหนึ่งของชีวิต หากปล่อยไว้อาจนำไปสู่โรคซึมเศร้า, การใช้สารเสพติด, รวมถึงความคิดหรือพฤติกรรมทำร้ายตนเองและเกิดปัญหาลุกลามได้ อาการของโรควิตกกังวล ผู้ที่มีโรควิตกกังวลมักเผชิญกับความกลัวหรือความกังวลที่รุนแรงมากกว่าปกติ โดยอาจเกิดขึ้นกับสถานการณ์เฉพาะ เช่น การเข้าสังคม การต้องพูดต่อหน้าผู้อื่น หรือความกลัวว่าจะเกิดอาการแพนิคขึ้นอีกครั้ง หรืออาจกังวลแทบทุกเรื่องในชีวิตประจำวัน ทั้งการงาน การเงิน สุขภาพ หรือเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่คนส่วนใหญ่อาจมองว่าไม่ใช่ปัญหาใหญ่ อาการวิตกกังวลลักษณะนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพียงชั่วครั้งชั่วคราว แต่จะเป็นต่อเนื่องยาวนานหลายเดือน และผู้ป่วยมักหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ทำให้ตนเองรู้สึกกดดันหรือกลัว ซึ่งอาจกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างมาก นอกจากความกลัวและความกังวลที่มากเกินไปแล้ว ผู้ป่วยยังอาจมีอาการ เช่น ไม่มีสมาธิ […]
โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorders)
โรคอารมณ์สองขั้วBipolar disorders นิยามของโรคไบโพลาร์ โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar disorders) เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่ทำให้ผู้ป่วยมีอารมณ์แกว่งอย่างชัดเจนระหว่างช่วงที่รู้สึกซึมเศร้า (Depressive Episode) กับช่วงที่อารมณ์ดีและหงุดหงิดมากผิดปกติ (Mania หรือ Hypomania disorder) การเปลี่ยนแปลงของอารมณ์ในแต่ละระยะอาจยาวนานตั้งแต่หลายสัปดาห์ไปจนถึงหลายเดือน แม้คนทั่วไปจะมีอารมณ์ขึ้นลงบ้าง แต่ความผันผวนที่เกิดจากไบโพลาร์จะกินเวลานานกว่าและมักมาพร้อมการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่รุนแรงกว่าจนส่งผลต่อการใช้ชีวิตอย่างมากไม่ว่าจะเป็นการทำงาน ความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง การดูแลตัวเอง หรือการดำเนินชีวิตประจำวัน อาการและรูปแบบของโรค โรคไบโพลาร์เป็นภาวะสุขภาพจิตที่มีความแปรปรวนของอารมณ์จากสุดหนึ่งไปสู่อีกสุด ภาวะมาเนีย (manic episode) ในช่วงมาเนียผู้ป่วยจะมีอารมณ์สูงมากและมีพลังงานมากผิดปกติ รู้สึกดีมาก ตื่นเต้น หรือกระฉับกระเฉงเกินไป อาจรู้สึกเคลิบเคลิ้ม มีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์อย่างรวดเร็ว หรือมีอารมณ์มากเกินควบคุม เช่น หัวเราะไม่หยุด หรือหงุดหงิด กระวนกระวายมากกว่าปกติ ในช่วงมาเนีย มักเป็นเวลาอย่างน้อย 1 สัปดาห์ ที่บุคคลมีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และพฤติกรรมอย่างน้อย 3 ข้อดังนี้ อารมณ์เปลี่ยนแปลงจนคนใกล้ชิดสังเกตุเห็น มีอารมณ์ร่าเริงมีความสุข เบิกบานใจ หรือในบางรายอาจมีอารมณ์หงุดหงิดร่วม ความมั่นใจในตนเองสูงเกินจริง พูดเร็วหรือเปลี่ยนหัวข้ออย่างรวดเร็ว สมาธิสั้น หรือถูกรบกวนได้ง่าย นอนน้อยลงโดยไม่รู้สึกเหนื่อย พฤติกรรมหุนหันพลันแล่นหรือเสี่ยง เช่น ใช้เงินเกินตัว […]
โรคซึมเศร้า (Depression)
โรคซึมเศร้าDepression นิยามของโรคซึมเศร้า โรคซึมเศร้าไม่ใช่แค่อาการเศร้าใจทั่วไป หรือคิดมากอย่างที่หลายคนเข้าใจแต่เป็น ภาวะผิดปกติทางอารมณ์ ที่ส่งผลต่อความคิด พฤติกรรม และร่างกายทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเศร้า หมดพลัง สิ้นหวัง และไม่สามารถใช้ชีวิตได้อย่างที่เคย สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย ตั้งแต่วัยเรียน วัยทำงาน ไปจนถึงผู้สูงอายุ ซึ่งจัดเป็นโรคทางจิตเวชประเภทหนึ่งที่เกิดจากความผิดปกติของสารเคมีในสมอง ‘เซโรโทนิน (Serotonin)’ มีปริมาณลดลง ทำให้ผู้ป่วยมีอาการป่วยทั้งร่างกาย จิตใจ และความคิด รู้สึกว่าตัวเองไม่มีความสุข มีแต่ความวิตกกังวล หากภาวะนี้เกิดขึ้นอย่างรุนแรงและยาวนานโดยไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ความเสี่ยงในการทำร้ายตนเองได้ในที่สุด อาการของโรคซึมเศร้า อาการอาจแตกต่างกันและมีความรุนแรงตั้งแต่เล็กน้อยถึงมาก โดยมักมีอาการดังต่อไปนี้ รู้สึกเศร้า หงุดหงิด หรือว่างเปล่าอย่างต่อเนื่อง จนอาจกระทบการทำงานหรือความสัมพันธ์ สูญเสียความสนใจหรือความเพลิดเพลินในกิจกรรมที่เคยชอบ รู้สึกไร้ค่า ตำหนิตัวเองเกินจริง หรือมีความรู้สึกผิดที่ไม่สอดคล้องกับเหตุการณ์ มีปัญหาในการคิด จดจ่อ หรือตัดสินใจ เรื่องเล็ก ๆ อาจกลายเป็นเรื่องหนักหน่วง การเปลี่ยนแปลงด้านการกิน น้ำหนักขึ้นหรือลดอย่างมีนัยยะจากความอยากอาหารที่เปลี่ยนไป วงจรการนอนผิดปกติ นอนไม่หลับ ตื่นกลางดึก หรือนอนมากเกินไปและตื่นแล้วยังอ่อนเพลีย พลังงานลดลง เหนื่อยง่าย ทำกิจวัตรประจำวันลำบาก การเคลื่อนไหวหรือการพูดเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด เช่น […]